Ceza Hukuku Avukatı

Ceza Davası: İlk Saatler Her Şeyi Belirler

Ceza hukukunda şu klişe söz tamamen doğrudur: İlk 24 saat dosyanın geri kalanını yazar. Polis merkezinde verdiğiniz ifade, savcının önünde söylediğiniz cümleler, ilk başta unuttuğunuz bir telefon kaydı — bunların hepsi sonradan kararı etkileyen detaylara dönüşür. Anadolu Adliyesi Ceza Mahkemeleri'nde takip ettiğim dosyalarda en sık karşılaştığım durum, müvekkilin ilk gözaltı ifadesinde söylediği bir cümleyi yıllarca açıklamaya çalışması. Bu sayfada amacım, ceza yargılamasının teknik akışını anlatmak değil — pratikte ne yapıp ne yapmamanız gerektiğini netleştirmek.

Gözaltına Alındığınızda Yapmanız Gereken İlk Üç Şey

İlk olarak: Susma hakkınızı kullanın. Bu, suçlu olduğunuz anlamına gelmez — sadece avukatınızla görüşene kadar herhangi bir konuda beyanda bulunmama hakkınızdır ve CMK m.147 ile güvence altındadır. Polis "anlat, hemen biter" derken iyi niyetli olabilir; ancak verdiğiniz beyanın hukuki sonuçlarını sadece bir avukat değerlendirebilir.

İkinci olarak: Avukat talep edin. Avukatınız yoksa baroya bildirim yapılarak CMK gereği müdafi atanır. Bu hizmet, ağır ceza davalarında zaten ücretsizdir. Avukat gelmeden ifade vermek zorunda değilsiniz; bu hak ihlal edilirse alınan ifade ileride hukuka aykırı delil sayılır.

Üçüncü olarak: Yakınlarınıza haber verilmesini isteyin. CMK m.95 uyarınca bu sizin hakkınızdır. Aileniz haberdar olduğunda hem dışarıdan hukuki destek alabilirsiniz hem de gözaltı süreniz boyunca durumunuz takip edilir.

İfade ile Sorgu Arasındaki Fark

Çok karıştırılan iki kavramdır. İfade, polis veya jandarma tarafından alınır ve idari niteliktedir. Sorgu ise savcı veya hâkim huzurunda yapılır ve hukuki sonuç doğurur — tutuklama veya adli kontrol kararı sorgudan sonra verilir. Polis ifadesinde "hatırlamıyorum, söyleyeceklerimi savcı huzurunda söyleyeceğim" demek tamamen yasal ve sıkça başvurulması gereken bir stratejidir. Çünkü polis önünde verdiğiniz ifadenin avukatsız alınması halinde mahkemede aleyhinize kullanılması kısıtlanır (CMK m.148).

Tutukluluk: Hangi Durumda, Ne Kadar?

Türk hukukunda tutukluluk son çare tedbirdir, kural değil. CMK m.100 uyarınca tutuklamaya ancak kuvvetli suç şüphesi ve kaçma şüphesi veya delilleri karartma şüphesi birlikte varsa karar verilir. Pratikte savcılar ve hâkimler bu kriterlere her zaman aynı titizlikle bakmıyor; özellikle nitelikli dolandırıcılık, uyuşturucu ticareti ve nitelikli yaralama dosyalarında "katalog suç" olduğu için tutuklama refleksleri öne çıkıyor.

Tutukluluğun azami süresi: ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde soruşturma aşamasında 1 yıl (6 ay uzatılabilir), kovuşturma aşamasında 2 yıl (3 yıl daha uzatılabilir). Diğer suçlarda bu süreler daha kısadır. Tutukluluğa itiraz, kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde yapılır. Pratik bir bilgi: ilk itiraz çoğunlukla reddedilir, ancak somut yeni delil veya değişen koşulla yapılan ikinci-üçüncü itirazlar tahliye sonucunu sıkça getirir.

Adli Kontrol: Tutuklamanın Alternatifi

CMK m.109'da düzenlenen adli kontrol, kişiyi serbest bırakırken kaçma riskine karşı önlem alır. Yurt dışı çıkış yasağı, periyodik karakol imza yükümlülüğü, belirli bir adreste ikamet, elektronik kelepçe, silah taşımama gibi tedbirlerden bir veya birkaçı uygulanabilir. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre adli kontrolün yeterli olabileceği hallerde tutuklama uygulanmamalıdır. Bu nedenle tutuklama talebi karşısında savunmanın temel argümanlarından biri "adli kontrol yeterlidir" olmalıdır.

Sık Karşılaşılan Suç Tipleri ve Pratik Notlar

Dolandırıcılık (TCK m.157-158): Basit dolandırıcılığın cezası 1-5 yıl, nitelikli dolandırıcılığın 3-10 yıldır. Banka, internet veya kamu kurumu kullanarak işlenmesi nitelikli sayılır. Dolandırıcılık dosyalarında en kritik nokta "hile unsuru"nun ispatıdır; alacak-verecek ilişkisinden doğan basit borç uyuşmazlıkları çoğu zaman dolandırıcılığa dönüştürülmeye çalışılır ama hukuki nitelendirme bunu reddeder.

Kasten yaralama (TCK m.86-88): Ceza, yaralanmanın şekline göre değişir — basit tıbbi müdahale ile giderilebilen yaralanma, kemik kırığı, uzuv kaybı, yaşamsal tehlike gibi dereceler vardır. Adli rapor bu davaların kalbidir. Yaralama suçlarında şikâyetten vazgeçme basit yaralamada davayı düşürür, ancak silahla, kemik kırığıyla veya kamu görevlisine karşı işlenen yaralamalarda dava devam eder.

Hırsızlık (TCK m.141-147): Basit hırsızlığın cezası 1-3 yıl, nitelikli hırsızlığın (gece, birlikte, evden) 3-7 yıl arasındadır. Çocuk yaşta işlenen hırsızlık suçlarında çoğunlukla "hükmün açıklanmasının geri bırakılması" (HAGB) müessesesi devreye girer.

Uyuşturucu suçları (TCK m.188-192): Türk hukukunun en sert ceza dilimleri burada. Ticaret amaçlı bulundurma 10 yıldan başlar; etkin pişmanlık ve kullanıcı sıfatının ispatı savunmanın temel araçlarıdır.

HAGB, Erteleme, Adli Para Cezası — Karıştırılan Üç Kavram

Bu üç müessese sürekli karıştırılıyor. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB), 2 yıl ve altındaki cezalarda, mağdur zararı varsa giderildiyse ve sanığın daha önce mahkumiyeti yoksa uygulanır. 5 yıllık denetim süresi içinde yeni suç işlenmezse hüküm hiç verilmemiş sayılır. Cezanın ertelenmesi, hapis cezası verilir ancak infazı belirli süre durdurulur; sicile işler. Adli para cezası ise hapsi paraya çevirme — 1 yıla kadar olan cezalar (ve bazı koşullarda 2 yıla kadar) paraya çevrilebilir.

Hizmet Alanlarım

• Ağır Ceza Davaları — Adam öldürme, nitelikli yağma, uyuşturucu ticareti
• Savcılık Soruşturmaları — İfade aşamasından itibaren savunma
• Tutukluluk İtirazları — Tahliye ve adli kontrole çevirme talepleri
• Bilişim Suçları — TCK m.243-246 sistemden veri elde etme, sahtecilik
• Dolandırıcılık ve Ekonomik Suçlar
• Kasten Yaralama Suçları — Şikâyete bağlı ve resen takip edilen haller
• İstinaf ve Temyiz Başvuruları — Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay
• Ceza İnfaz Hukuku — Koşullu salıverilme, denetimli serbestlik

Mağdur Avukatlığı: Sadece Sanık Tarafında Olmuyoruz

Ceza davalarında müşteki/mağdur tarafında da hukuki destek vermekteyim. Şikâyet dilekçesinin doğru hazırlanması, delil dosyalarının savcılığa eksiksiz sunulması, mağdurun haklarını korumak için katılma kararı alınması — bunlar mağdurun da en az sanık kadar avukat desteğine ihtiyaç duyduğunu gösterir. Cinsel saldırı, aile içi şiddet ve dolandırıcılık mağdurları için süreci baştan sona yönetiyoruz.

İstinaf ve Temyiz: Karar Beklenirken Yapılacaklar

Ceza mahkemesi kararına karşı 7 gün içinde Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf başvurusu yapılır. İstinaf dilekçesinin sadece "kararı haksız buluyoruz" şeklinde değil, her bir tespit için somut hukuki ve maddi gerekçeyle hazırlanması gerekir. İstinaf incelemesi sonucunda karar bozulabilir, düzeltilerek onanabilir veya onanabilir.

İstinaf sonucuna karşı belirli koşullarda Yargıtay'a temyiz başvurusu da yapılabilir; ancak 5 yıl ve altı hapis cezalarında temyiz sınırlıdır. Son kapı olarak Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru hakkı, adil yargılanma hakkının ihlali iddiasıyla 30 gün içinde kullanılabilir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi başvurusu ise iç hukuk yolları tükendikten sonra 4 ay içinde yapılır.

Anadolu Adliyesi'nde Ceza Yargılaması

Kartal ofisim, Anadolu Adliyesi'ne yakınlığı sayesinde Anadolu yakası ceza dosyalarında pratik bir avantaj sağlıyor. Ağır ceza, asliye ceza ve sulh ceza hâkimliklerinin tamamı Anadolu Adliyesi bünyesindedir. İlk değerlendirme görüşmesinde dosyanızın UYAP üzerinden detaylı incelemesini yaparak sizinle birlikte savunma stratejisini belirliyoruz: hangi tanıkları çağıracağız, hangi belgeleri talep edeceğiz, bilirkişi raporu gerekiyorsa hangi alanda — her şey baştan netleşiyor.