İcra ve İflas Hukuku Avukatı

İcra Takibi Geldi: 7 Gün İçinde Ne Yapacaksınız?

Postacı kapıyı çalıyor, "icra dairesinden" diyor — sarı tebligat zarfı. İçinden ödeme emri çıkıyor. Bu sahne, iş hayatından bireysel hayata kadar her an karşımıza çıkabiliyor. İcra hukukunda en büyük tuzak, sürelerin acımasız işlemesi. İlamsız icra takibinde 7 gün, kambiyo takibinde 5 gün. Bu süreler kaçırılırsa borçlu olmasanız bile takip kesinleşir; ev, araç, maaş üzerine haciz gelir. Anadolu Adliyesi İcra Mahkemeleri'nde takip ettiğim dosyalarda en sık karşılaştığım sorun, "tebligatı önemsemedim, bir şey olmaz sandım" diyen müvekkillerin sonradan 50.000 TL borç için evine haciz koyulması. Bu sayfada hem borçluların hem alacaklıların pratikte ne yapması gerektiğini anlatıyorum.

İcra Takibi Türleri: Hangisi Hangi Borç İçin?

Türk hukukunda dört ana icra takibi yolu var:

• İlamsız icra (İİK m.42): Para ve teminat alacakları için, mahkeme kararı olmaksızın başlatılır. Borçluya ödeme emri tebliğ edilir; 7 gün içinde itiraz edilmezse takip kesinleşir.
• İlamlı icra (İİK m.32): Kesinleşmiş mahkeme kararı, ilam niteliğindeki belge (noter senedi gibi) veya hakem kararına dayanır. Borçlunun itiraz hakkı yok denecek kadar sınırlı; sadece "ödendi", "imkânsız hale geldi", "zamanaşımına uğradı" gibi nedenler ileri sürülebilir.
• Kambiyo senetlerine dayalı takip (İİK m.167): Çek, bono, poliçe için. 5 gün içinde itiraz edilmelidir. İmzaya itiraz icra mahkemesinde, borca itiraz ise dava yoluyla yapılır.
• İpoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip (İİK m.148): İpotekli taşınmazların satışı için. Banka kredileri, sosyal konut borçları gibi konularda yaygındır.

Yanlış takip yolu seçildiğinde alacaklı zaman ve para kaybeder; takibin yenilenmesi gerekebilir. Bu yüzden takip açılmadan önce belgenin niteliği doğru tahlil edilmelidir.

İtiraz Stratejisi: Borçlu İçin İlk 7 Gün

Ödeme emrini aldığınızda itiraz dilekçenizi icra dairesine verirsiniz, mahkemeye değil. Bu çok karıştırılan bir noktadır. Üç tür itiraz yapılabilir:

• Borca itiraz: "Bu borcu hiç almadım", "ödedim", "borç doğmadı" gibi gerekçelerle. Genel itirazdır.
• İmzaya itiraz: "Bu senedin imzası bana ait değil." Sadece kambiyo takiplerinde ve özel usulle ileri sürülür.
• Yetkiye itiraz: Takibin yanlış icra dairesinde açıldığı iddiası.

İtiraz dilekçesi tek satırla "borca itiraz ediyorum" şeklinde yazılsa bile geçerlidir; gerekçesini sonradan dava aşamasında detaylandırırsınız. Önemli olan süreyi kaçırmamaktır. İtiraz halinde takip "durur"; alacaklı devam etmek istiyorsa itirazın iptali davası veya itirazın kaldırılması yoluna başvurmak zorundadır.

İtirazın İptali Davası (Alacaklı Yolu)

Borçlu itiraz ettiğinde alacaklı 1 yıl içinde itirazın iptali davası açabilir. Bu davayı kazanırsa %20 icra inkâr tazminatı da alır — yani borçlunun haksız itirazı için ek bir cezalandırma. Ancak alacaklı kaybederse aynı oranda kötüniyet tazminatı öder. Bu yüzden hem alacaklı hem borçlu cephesinde dava değerlendirmesi titiz yapılmalıdır.

Menfi Tespit ve İstirdat Davaları

Borçlu olmadığınızı düşünüyorsanız menfi tespit davası açabilirsiniz (İİK m.72). Davanın amacı, takip konusu borcun aslında doğmadığını veya ödendiğini mahkeme kararıyla tescil ettirmektir. Takipten önce de açılabilir, takipten sonra da. Takip sırasında açılan menfi tespit davasında %15 oranında teminat yatırarak takibin durdurulması istenebilir.

Borçlu olmadığı halde ödeme yapmak zorunda kalan kişi ise istirdat davası ile geri alabilir. Süre, ödeme tarihinden itibaren 1 yıldır.

Haciz: Hangi Mallar Haczedilebilir, Hangileri Edilemez?

Takip kesinleştikten sonra borçlunun mal varlığına haciz uygulanır. UYAP üzerinden bankalardan hesap sorgulama, SGK'dan maaş bilgisi, Tapu Kadastro'dan taşınmaz, Trafik Tescilden araç sorgusu yapılır. Ancak İİK m.82 ve sonraki maddeler bazı malları haczedilemez ilan eder:

• Borçlunun "haline münasip" tek konutu (rayiç değer üzerinden değerlendirilir)
• Zorunlu ev eşyaları (tek televizyon, buzdolabı, çamaşır makinesi, yatak takımı vs.)
• Mesleğe ilişkin gerekli aletler (terzi makinesi, marangoz tezgahı vb.)
• Bir aylık zorunlu ihtiyaç maddeleri
• Manevi değer taşıyan eşyalar (alyans, dini eşyalar)

Maaş haczinde sınır net: İİK m.83 uyarınca aylık maaşın en fazla 1/4'ü haczedilebilir. Asgari ücret tutarı altına düşecek şekilde haciz konamaz. Ancak nafaka alacaklarında bu sınır uygulanmaz; hâkim takdiri ile maaşın tamamına yakın haciz mümkündür.

Emekli maaşının haczedilemeyeceğine ilişkin yaygın inanış kısmen doğru: 5510 sayılı Kanun m.93 emekli maaşının ancak nafaka borcundan dolayı, kişinin yazılı onayıyla haczedilebileceğini söyler. Bunun dışında SGK emekli aylıkları haciz korumasındadır — ancak banka hesabına yatırıldıktan sonra "para" niteliği kazandığı için banka hesabı haczinde sıkça çekiliyor; bu durumda "yedi gün içinde haczin kaldırılması talebi" ile geri alınabilir.

Hizmet Alanlarım

• İlamlı ve İlamsız İcra Takipleri — Alacak tahsili, takip yolu seçimi
• İtirazın İptali ve Borca İtiraz — Hem alacaklı hem borçlu cephesi
• Menfi Tespit ve İstirdat Davaları — Borçlu olmadığınızın ispatı
• Kambiyo Senetlerine Dayalı Takipler — Çek, senet ve poliçe
• İpoteğin Paraya Çevrilmesi — Banka kredisi, ipotekli taşınmaz
• İhalenin Feshi Davaları — Hatalı haciz satış işlemleri
• İflas ve Konkordato — Tüzel kişi borç yeniden yapılandırması
• İcra Şikâyetleri (İİK m.16) — Hukuka aykırı icra işlemlerine karşı

Konkordato: İflas Yerine Yeniden Yapılandırma

İflas ertelemesi 2018'de kaldırıldıktan sonra ticari işletmelerin son sığınağı konkordato oldu. Konkordato, borçlunun alacaklılarla anlaşarak — borçların belirli bir süreye yayılması, indirimli ödenmesi veya hisseye çevrilmesi gibi yollarla — ticari faaliyetini sürdürmesini sağlar.

Süreç şöyle işler: borçlu asliye ticaret mahkemesine başvurur, geçici mühlet (3 ay, 2 ay daha uzatılabilir) verilir, geçici komiser atanır. Daha sonra kesin mühlet (1 yıl, 6+6 ay daha uzatılabilir) verilir, alacaklılar toplantısı yapılır, konkordato projesi oylanır. Çoğunluk sağlanırsa mahkeme tasdik eder. Konkordato sürecinde takipler durur, faiz işlemez, yeni icra takibi açılamaz. Bu, gerçek anlamda nefes aldıran bir mekanizmadır.

İhalenin Feshi: Sıkça Atlanan Bir Hak

Haczedilen mal icra dairesince satışa çıkarıldığında, satışın hukuka aykırı yapıldığı iddiası varsa ihalenin feshi davası açılabilir. Süre, ihale tarihinden itibaren 7 gündür. Yaygın gerekçeler: kıymet takdirinin düşük yapılması, ilan koşullarına uyulmaması, satış tutanağında usul ihlalleri. Mülk için gerçekleşen ihalede %50'nin altında bedelle satış yapılmışsa fesih ihtimali yüksektir.

Anadolu Adliyesi'nde İcra Süreçleri

Kartal merkezli olduğum için Anadolu Adliyesi İcra Daireleri ve İcra Mahkemeleri'nde yoğun çalışıyorum. Anadolu yakası, ticaret hacminin yüksek olduğu bir bölge — bu yüzden icra dosyalarımın önemli bir kısmı esnaf, KOBİ ve serbest meslek erbabı dosyaları. Hem alacaklı tarafında hızlı tahsilat, hem borçlu tarafında haciz baskısını minimize etme yönünde stratejik çalışıyorum. İlk değerlendirmede dosyanızı UYAP üzerinden inceleyip tahmini süreleri ve haciz risklerini sizinle baştan paylaşıyorum.