İcra Takibi Nasıl Başlatılır? 2026 Rehberi
Alacağınızı tahsil edemediğinizde başvurabileceğiniz en etkili yol icra takibidir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK), alacaklıların haklarını devlet gücüyle tahsil etmelerini düzenler. Bu rehberde icra takibinin türlerini, başlatılma sürecini ve haciz aşamasını anlatıyoruz.
İcra Takibi Türleri
1. İlamsız İcra Takibi (İİK m.42-72)
Elinizde mahkeme kararı (ilam) bulunmadan, yalnızca fatura, sözleşme, senet veya cari hesap ekstresi gibi belgelere dayanarak başlatılan takip türüdür. En yaygın kullanılan yöntemdir. İlamsız icra takibi şu adımlarla ilerler:
- Takip talebi: Alacaklı, UYAP üzerinden veya icra dairesinden takip talebinde bulunur.
- Ödeme emri: İcra dairesi borçluya 7 gün (genel haciz) veya 10 gün (kambiyo) süre vererek ödeme emri gönderir.
- İtiraz süreci: Borçlu süre içinde borca veya yetkiye itiraz edebilir.
- Haciz: İtiraz edilmez veya itiraz kaldırılırsa alacaklı haciz talep edebilir.
2. İlamlı İcra Takibi (İİK m.24-41)
Elinizdeki kesinleşmiş mahkeme kararına (ilam) dayanarak başlatılır. Borçlunun itiraz hakkı çok sınırlıdır. İcra emri tebliğinden itibaren borçlu 7 gün içinde ödeme yapmak zorundadır.
3. Kambiyo Senetlerine Özgü Takip (İİK m.167-176)
Çek, bono (senet) veya poliçeye dayanan alacaklarda kullanılır. Süre 10 gündür ve itiraz icra dairesine değil, icra mahkemesine yapılır.
İcra Takibi Başlatma Adımları
Pratik bilgiler:
- Takip başlatmak için avukata vekâlet çıkarmanız gerekir (noter veya e-imza)
- UYAP Avukat Portal üzerinden elektronik ortamda takip başlatılabilir
- Takip harcı: alacak tutarının binde 5,69'u (2026 yılı tarifesi)
- Borçlunun adresi bilinmiyorsa Mernis üzerinden tespit edilir
Haciz Süreci
İİK m.78'e göre borçlu ödeme emrine itiraz etmez veya itirazı kaldırılırsa alacaklı 1 yıl içinde haciz talep edebilir. Haciz uygulanabilecek malvarlığı kalemleri:
- Banka hesapları (e-haciz yoluyla elektronik ortamda bloke)
- Taşınmazlar (tapu kaydına haciz şerhi)
- Araçlar (trafik siciline haciz)
- Maaşın 1/4'ü (İİK m.83 — asgari ücret hariç)
- Ev eşyaları ve ticari mallar (yerinde haciz)
Haczedilemeyen mallar da vardır: borçlunun haline münasip evi, kişisel eşyaları, mesleği için zorunlu araçları (İİK m.82).
E-Haciz Sistemi
2020 sonrasında yaygınlaşan e-haciz sistemiyle alacaklı avukat, borçlunun tüm banka hesaplarına elektronik ortamda tek seferde haciz koydurabilir. Sistem UYAP üzerinden çalışır ve sonuç birkaç gün içinde gelir.
İcra Takibinde Sık Yapılan 6 Hata
Alacaklı tarafında yıllardır gördüğüm en sık hatalar şunlar:
- 1) Yanlış icra dairesi seçimi: Borçlunun yerleşim yerindeki icra dairesinde takip açılmazsa, borçlu yetkiye itiraz eder ve takip baştan başlar. Mernis adresini kontrol etmek şart.
- 2) Faiz ve ferî alacakları unutmak: Sadece anaparayı talep edip yasal faizi yazmazsanız, kazandığınız zaman faiz dönmez. Takip talebine "tarih + temerrüt faizi" yazılmalı.
- 3) Borçlunun mal varlığını araştırmamak: Takip açılmadan önce borçlunun gerçekten ödeyebilecek varlığı var mı? UYAP üzerinden Mernis, tapu, MERSİS, MTV sorgulamaları yapılmalı. Yoksa "samanlıkta iğne aramak" gibi.
- 4) Tebligat hatası: Ödeme emri tebliğ edilmediyse veya yanlış adrese gönderildi ise tüm süreç geçersiz olur. Mernis adresi ve tebligat sürecinin titizlikle takibi gerekir.
- 5) Haciz talebini geciktirmek: Borçlu itiraz etmediyse 1 yıl içinde haciz talep etmek gerekir; aksi halde takip düşer ve baştan başlanır. Otomatik takvim takibi şart.
6) Borçlunun mal kaçırma hareketlerini izlememek: Borçlu, takip açıldığını öğrenince mal varlığını üzerinden çıkarabilir. Tasarrufun iptali davası (İİK m.277) ile son 2 yıl içindeki şüpheli devirler iptal edilebilir.
Maaş Haczinde Yanlış Bilinenler
Maaş haczi hakkında en yaygın yanlış: "Asgari ücret haczedilemez." Doğrusu, asgari ücret tutarı kadar kısım haczedilemez. Yani 30.000 TL maaş alan birinin, asgari ücretin (örneğin 22.104 TL) üstündeki kısmının dörtte birine haciz uygulanır.
Ayrıca nafaka borcu için bu sınır geçerli değil; nafaka için maaşın tamamına haciz konabilir (asgari ücret hariç sınır uygulanmaz). Bu, nafaka alacaklıları için çok önemli bir avantaj.
Borçlunun farklı işveren değiştirmesi durumunda, alacaklı yeni işyerini öğrendiğinde yeniden haciz talebi göndermek zorundadır. SGK üzerinden işyeri tespiti UYAP'ta yapılabilir.
Borçlu Tarafında: Haksız Takibe Karşı Savunma
Borçlu olarak haksız bir takiple karşılaştıysanız:
- İtiraz süresi: Tebliğden itibaren 7 gün (genel haciz), 5 gün (kambiyo). Süreyi kaçırırsanız itiraz hakkınızı kaybedersiniz.
- İtiraz konusu: Borca itiraz, faize itiraz, yetkiye itiraz, imza itirazı. Hangi konuda itiraz ettiğinizi açıkça yazmalısınız.
- İtirazın iptali davası: Alacaklı itiraza karşı 1 yıl içinde dava açabilir. Açmazsa takip düşer.
- Kötüniyetli takip tazminatı: Haksız takip için %20 tazminat talep edilebilir (İİK m.67).
Konkordato ve Borçlu Olarak Çıkış Yolları
Borçlarınızı tek başınıza ödeyemiyorsanız, konkordato (İİK m.285-309) bir çıkış olabilir. Konkordatoda alacaklılarla anlaşma yapılır; borçların belirli bir kısmı silinir, kalanı vadeye yayılır.
Ticari işletmeler için iflas erteleme kaldırıldı; yerine konkordato getirildi. Bireyler için ise konkordato değil, İİK m.111 anlaşması mümkün — alacaklılarla bireysel uzlaşma.
2018'de getirilen "haline münasip ev ve eşya" uygulaması da borçluları korur: oturduğunuz ev haczedilemez (eğer alanınız sosyal duruma uygunsa). Bu kapsamı genişletici Yargıtay kararları son dönemde artıyor.
Alacak takibi ve icra süreci hakkında hukuki danışmanlık için icra ve iflas hukuku sayfamızı ziyaret edebilir, +90 538 980 49 46 numarasından randevu alabilirsiniz.
İcra Takibinde Sıkça Karşılaşılan Sorunlar
Alacaklı tarafında en sık karşılaşılan sorunlar:
- Tebligat sorunu: Borçlu adresinde bulunamıyorsa veya tebligattan kaçıyorsa "TK m.21 Tebligat" yapılır (mahalle muhtarına bırakılır + kapıya yapıştırılır + iadeli taahhütlü gönderilir). Bu uzun sürebilir.
- Borçlunun mal varlığı yok görünüyor: UYAP üzerinden Tapu, Trafik, SGK, Banka sorgulamaları yapılır. Mal kaçırma şüphesi varsa "menfi tespit/iptal" davası açılabilir.
- İtirazın iptali süresinin kaçırılması: Borçlu itiraz ettikten sonra alacaklı 1 yıl içinde itirazın iptali davası açmak zorundadır. Süreyi kaçıran alacaklı takip dosyasını kapatmak zorunda kalır.
Borçlu tarafında en sık karşılaşılan sorunlar:
- İtiraz süresinin kaçırılması: 7 gün (genel haciz) veya 5 gün (kambiyo) çok kısa süredir. Kaçırılırsa borç olmasanız bile takip kesinleşir.
- Maaş haczi gerçekleştikten sonra durdurma: Maaşın 1/4'ünden fazla haciz konulmuşsa İİK m.83 uyarınca itiraz edilir; nafaka borcu hariç tüm maaşı haczedilemez.
- Ev haczi: "Haline münasip tek konut" haczedilemez (İİK m.82). Lüks konut ise nafıza münasip değer üzerinden satış yapılır, fark borçluya kalır.
Anadolu Adliyesi'nde İcra Süreçleri
Anadolu Adliyesi'nde 22 İcra Dairesi ve 4 İcra Hukuk Mahkemesi mevcut. İcra takiplerinde tipik süreler:
- Takip açma → ödeme emri: 1-2 hafta
- İtiraz olmazsa kesinleşme: 7-10 gün
- İtiraz halinde itirazın iptali davası: 8-14 ay
- Haciz işlemleri (e-haciz): 1-7 gün (bankalardan, SGK'dan otomatik)
- Taşınmaz haczi ve satış: 6-12 ay (kıymet takdiri, ilan, ihale)
İcra Avukatı Tutmanın Avantajları
Alacaklı için: takip türünün doğru seçilmesi, yetki itirazlarının önlenmesi, hızlı haciz, satış stratejisi. Borçlu için: itiraz süresinin kaçırılmaması, menfi tespit davası, ihtiyati tedbir, haczin kaldırılması.
İcra ve takip süreçleri için icra ve iflas hukuku hizmetlerimiz kapsamında icra takibi ve borca itiraz alanlarında destek sunuyoruz. Borca itiraz ve itirazın iptali rehberimiz borçlu için detaylı bilgi içerir.
İcra Takibinde Zamanaşımı: Ne Zamana Kadar Alacak Talep Edilebilir?
İcra takibi başlatmadan önce alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığını kontrol etmek zorunludur. Borçlu zamanaşımı itirazı yaparsa takip durur. Temel süreler:
- Ticari alacaklar (TTK m.8): 5 yıl
- Haksız fiilden doğan alacaklar (TBK m.72): 2 yıl (öğrenmeden itibaren), her hâlde 10 yıl
- Kira alacakları: 5 yıl
- Genel alacaklar (TBK m.146): 10 yıl
- İşçi alacakları: 5 yıl (bordroya dayalı)
- Mahkeme ilamına dayanan alacaklar: 10 yıl
Zamanaşımını kesen sebepler: borçlunun borcunu kabul etmesi (yazılı veya kısmi ödeme), alacaklının dava açması veya icra takibi başlatması. Zamanaşımı kesilince sıfırdan yeniden başlar.
Taşınmaz İcra Satışı: Süreç ve Dikkat Noktaları
Borçlunun taşınmazına haciz konulmuşsa satış süreci en az 6 ay, uzun davalarda 12-18 ay sürebilir. Taşınmaz satışında aşamalar:
- Kıymet takdiri: Mahkeme, bilirkişi aracılığıyla taşınmazın piyasa değerini tespit eder.
- Satış günü ilanı: Satış, ilan tarihinden en az 1 ay sonraya belirlenir. UYAP ve Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi üzerinden ilan yapılır.
- İhale: Teklif sahipleri pey sürer; taşınmaz en yüksek teklifi verene ihale edilir.
- İhale bedeli: Birinci ihalede en az kıymet takdirinin %50'si + tüm rehinli alacaklar + masrafları karşılamalıdır; yoksa ihale yapılmaz.
- İkinci ihale: Birinci ihalede yeterli bedel oluşmazsa 7-15 gün sonra ikinci ihale yapılır.
- Tescil: İhale kesinleşirse alıcı adına tapu tescil yapılır ve eski hacizler düşer.
Borçlu veya diğer ilgililer ihaleden itibaren 7 gün içinde şikâyet yoluna başvurabilir (İİK m.134). Şikâyet hakkı kaçırılırsa ihale kesinleşir.