Koruma Kararı (6284) Nasıl Alınır? Pratik Rehber
6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, şiddet mağdurlarını korumak amacıyla acil ve etkili tedbirler öngörür. Koruma kararı; fiziksel, psikolojik, cinsel veya ekonomik şiddete maruz kalan ya da maruz kalma tehlikesi bulunan kişiler lehine verilir.
Koruma Kararı Türleri
1. Mülki Amir (Valilik/Kaymakamlık) Tarafından Verilen Tedbirler
Acil durumlarda mülki amir (valilik veya kaymakamlık) derhal koruyucu tedbir kararı verebilir:
- Barınma yeri sağlanması
- Geçici maddi yardım
- Psikolojik ve hukuki danışmanlık desteği
- Geçici koruma altına alma
- Kreş desteği
2. Hâkim Tarafından Verilen Tedbirler (m.5)
Aile Mahkemesi hâkimi, şiddet uygulayan kişi hakkında şu tedbirlere hükmedebilir:
- Uzaklaştırma: Korunan kişinin bulunduğu konut, işyeri ve okuldan uzak durma
- İletişim yasağı: Telefon, mesaj ve sosyal medya dahil her türlü iletişim yasağı
- Kişisel eşyaların teslimi: Mağdurun konuttan eşyalarını alabilmesi için kolluk eşliği
- Silah teslimi: Şiddet uygulayanın silahı varsa teslim etmesi
- Nafaka: Korunan kişi ve çocuklar için tedbir nafakası
- Yaklaşma yasağı: Belirli bir mesafeye yaklaşmama
Başvuru Nasıl Yapılır?
Koruma kararı başvurusu son derece pratiktir:
- Polis/Jandarma: En yakın karakola giderek başvuru yapılabilir. Kolluk derhal mülki amire bildirir.
- Cumhuriyet Başsavcılığı: Savcılığa doğrudan başvurulabilir.
- Aile Mahkemesi: Doğrudan hâkime başvuru (dilekçeyle veya tutanağa sözlü beyan).
- ALO 183 hattı: 7/24 başvuru ve danışmanlık.
Önemli: Koruma kararı için delil sunma zorunluluğu yoktur. Beyan yeterlidir. Hâkim delil aramaksızın tedbir kararı verebilir. Karar genellikle aynı gün veya en geç 24 saat içinde verilir.
Kararın Süresi ve Uzatılması
Koruma kararı en fazla 6 ay süreyle verilir. Süre sonunda tehlike devam ediyorsa uzatılabilir. Her uzatma kararı ayrıca incelenir. Karara uymayan kişi hakkında 3-10 gün zorlama hapsi uygulanır. Tekrarlayan ihlallerde süre 15-30 güne çıkar.
Koruma Kararına İtiraz
Aleyhine karar verilen kişi, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde kararı veren mahkemeye itiraz edebilir. İtiraz, kararın icrasını durdurmaz.
Erkekler de Koruma Kararı Alabilir mi?
Evet. 6284 sayılı Kanun cinsiyet ayrımı yapmaz. Şiddete maruz kalan erkek de koruma kararı talep edebilir. Uygulamada nadir görülse de hukuki imkân mevcuttur.
Koruma Kararı Almadan Önce Belge Toplama Önerileri
Yasaya göre delil sunma zorunluluğu olmasa da, mümkünse aşağıdaki belgeleri hazırlamak kararın gücünü artırır:
- Sağlık raporu: Şiddet sonucu yaralanma, darp izleri, psikolojik tahribat raporlanmalı. Devlet hastanesi acil servis kayıtları çok değerli.
- Tanık ifadeleri: Komşu, akraba, iş arkadaşı tanıklığı önemli. Ses kaydı veya yazılı beyan kabul edilebilir.
- WhatsApp/SMS yazışmaları: Tehdit, hakaret, baskı içeren mesajların ekran görüntüleri.
- Fotoğraflar: Şiddet sonrası alınan kendi fotoğraflarınız (yaralar, dağılan eşyalar).
- Önceki polis kayıtları: Daha önce karakola giden ihbarlar, geri çekilmiş şikâyetler.
- Sosyal medya paylaşımları: Tehdit içeren paylaşımların ekran görüntüleri.
Bu belgeler hâkim için çok değerli; özellikle koruma kararı uzatma davalarında, kararın 6 ay yerine daha uzun süreli verilmesinde belirleyici oluyor.
Koruma Kararının Etkili Uygulanması: Pratik Sorunlar
Koruma kararını aldınız — ancak gerçek soru şu: Şiddet uygulayan kişi karara uyacak mı? Anadolu Yakası'nda gözlemlediğim sıkıntılar ve çözümler:
Sorun 1: Karşı taraf yine aramaya devam ediyor
Çözüm: Her ihlali kayıt altına alın (ekran görüntüsü, ses kaydı). Karakola giderek tedbir kararı ihlali tutanağı tutturun. Üst üste ihlaller kararın 15-30 güne uzatılmasını sağlar.
Sorun 2: Ortak çocuk ile görüşme bahanesiyle yaklaşıyor
Çözüm: Çocukla iletişim için üçüncü kişi (aile büyüğü, sosyal hizmet uzmanı) aracılığı talep edin. Mahkeme bu aracılığı kararına ekleyebilir. Çocuk teslimi karakol önünde veya belirli kurumlarda yapılabilir.
Sorun 3: İşyerinizi öğrendi, oraya geliyor
Çözüm: Koruma kararına işyeri adresinin de eklenmesini talep edin. İşvereniniz koruma kararı kopyasını güvenlik personeline iletebilir; gelirse polis çağrılır.
Sorun 4: Sosyal medyadan taciz devam ediyor
Çözüm: İletişim yasağı sosyal medyayı da kapsar. Her tacizin ekran görüntüsünü alıp savcılığa şikâyette bulunun. TCK m.123/A (özel hayatın gizliliğini ihlal) ve m.105 (cinsel taciz) kapsamında ek şikâyet yapılabilir.
Koruma Kararı Süresince Boşanma ve Nafaka Süreci
Koruma kararı, boşanma davasından bağımsız bir süreç. Ancak şiddet mağduru için boşanma davası hakkında stratejik adımlar atmak önemli:
- Boşanma davasını koruma kararıyla birlikte açın: Şiddet, çekişmeli boşanmada güçlü kusur sebebidir. Manevi tazminat ve yoksulluk nafakası için zemin hazırlar.
- Tedbir nafakası talep edin: Boşanma açıldığı an, eş ve çocuklar için tedbir nafakası bağlanması istenmelidir.
- Velayet talebi: Şiddet uygulayan ebeveynin velayeti almasının önüne geçmek için boşanma dilekçesinde velayet talep edilmelidir.
- Konutun tahsisi: Boşanma davası süresince ortak konutun mağdura tahsisini talep edin.
Koruma kararı + boşanma davası kombinasyonu, mağduru maddi ve fiziksel olarak en hızlı korur.
Sığınmaevi (KAGİM) ve Geçici Barınma Hakkı
Şiddet mağduruysanız ve evden ayrılmak zorunda kaldıysanız, ŞÖNİM (Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi) aracılığıyla kadın sığınmaevine başvurabilirsiniz. Hizmetler:
- Geçici güvenli barınma (3-6 ay)
- Yiyecek-giyecek temini
- Psikolojik destek
- Hukuki danışmanlık
- Çocuklar için kreş/okul desteği
- Meslek edindirme kursları
- İş bulma desteği
Başvuru için ALO 183 hattı, ŞÖNİM ofisleri veya doğrudan sığınmaevi yönetimi aranabilir. Anadolu Yakası'nda Kadıköy, Maltepe, Pendik, Kartal ŞÖNİM ofisleri 7/24 hizmet veriyor.
Sığınmaeviler gizli adreslere sahiptir; karşı tarafın nerede olduğunuzu öğrenme ihtimali sıfıra yakındır. Bu güvenlik açısından çok önemli bir avantajdır.
Koruma Kararı Süresinin Dolmasından Sonra Yapılacaklar
6 aylık süre bitiyor. Ne yapacaksınız?
Tehlike devam ediyorsa: Süre bitiminden 1 hafta önce uzatma talebinde bulunun. Karşı tarafın ihlal etmiş olması, tehdide devam etmesi, yeni tacizler — bunları belgeleyerek uzatma alabilirsiniz. Uzatma 6 ay daha verilir; gerektiğinde tekrar uzatılabilir.
Tehlike azaldıysa: Yine de tedbir kararının kalkmaması için talep edebilirsiniz. Çünkü kalkan koruma kararının yeniden alınması yeni başvuru süreci gerektirir.
Boşanma kesinleştiyse: Koruma kararı kalkmadan, eski eşinizle yeni iletişim kanallarınızı (avukat aracılığı, çocukla görüşme protokolü) net düzenleyin.
Erkekler ve Yaşlılar İçin Koruma Kararı
6284 sayılı Kanun cinsiyet ayrımı yapmaz. Şiddet mağduru olan erkek de aynı süreçle koruma kararı alabilir. Pratikte daha az görülmesinin sebebi sosyal stigmalar — ancak yasa açıktır.
Aynı şekilde yaşlı veya engelli ebeveynler, çocukları veya bakıcıları tarafından şiddete maruz kalıyorsa koruma kararı talep edebilir. Ekonomik şiddet (yaşlının emekli maaşının elinden alınması, evden çıkartılması) da kanun kapsamındadır.
Çocuklar için koruma kararı, anne/baba veya yakını adına başvurulabilir; çocuğun kendi başvurması da mümkün (özellikle 16 yaş üstü).
Acil koruma kararı talebi ve aile hukuku hizmetlerimiz hakkında bilgi almak için +90 538 980 49 46 numarasını hemen arayabilirsiniz.
Koruma Kararı Türleri ve Süresi
6284 sayılı Kanun kapsamında verilen koruma kararları:
- Mülki amir tedbirleri (m.4): Vali/Kaymakam tarafından derhal verilebilir. Geçici barınma, maddi yardım, kreş, hukuki danışmanlık.
- Hâkim tedbirleri (m.5): Aile Mahkemesi hâkimi tarafından verilir. Uzaklaştırma, iletişim yasağı, silah teslimi, nafaka, yaklaşma yasağı.
- Geçici velayet (m.5/2-d): Şiddet uygulayan ebeveynden geçici olarak velayetin alınması.
Koruma kararı en fazla 6 ay süreyle verilir. Süre sonunda tehlike devam ediyorsa uzatma talebi ile yenilenebilir; her uzatma 6 ay olabilir, sınır yok.
Koruma Kararı Almak İçin Başvuru Yolları
Şiddet mağduru için yedi farklı başvuru yolu mevcut:
- ALO 183: 7/24 hizmet veren kadın, çocuk, sosyal hizmet danışma hattı. Anonim başvuru mümkün.
- Polis/Jandarma: En yakın karakola başvuru. Kolluk derhal mülki amire bildirir.
- Cumhuriyet Başsavcılığı: Doğrudan başvuru.
- Aile Mahkemesi: Hâkime başvuru (yazılı dilekçe veya sözlü beyan).
- ŞÖNİM (Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi): İl bazında hizmet, sığınmaevi yönlendirmesi.
- e-Devlet: Şiddet bildirimi online formu.
- Mor Çatı Vakfı, Kadın Dayanışma Vakfı: STK destek hatları.
Önemli: Başvuru için delil sunma zorunluluğu yoktur; beyan yeterlidir. Hâkim delil aramaksızın aynı gün veya en geç 24 saat içinde tedbir kararı verir.
Koruma Kararı İhlal Edildiğinde Yapılacaklar
Karşı taraf koruma kararına uymuyorsa derhal:
- Karakola gidin: İhlal tutanağı tutturun. Mesaj, ses kaydı, ekran görüntüsü gibi delilleri yanınıza alın.
- İlçe Emniyet Şube Müdürlüğü Aile Polisi: İhlal başvurularını koordine eder.
- Cumhuriyet Başsavcılığı: İhlal şikayeti yapın. 6284 m.13 kapsamında 3-10 gün zorlama hapsi, tekrarda 15-30 gün.
- Mahkemeye uzatma talebi: Üst üste ihlaller koruma kararının daha uzun süreli verilmesini sağlar.
İhlal eden kişi hakkında ayrıca tehdit (TCK m.106), hakaret (TCK m.125), kasten yaralama (TCK m.86), özel hayatın gizliliği (TCK m.123/A) gibi suçlardan da şikayette bulunabilirsiniz.
Anadolu Adliyesi'nde Koruma Kararı Süreci
Anadolu Adliyesi'nde 4 Aile Mahkemesi koruma kararı başvurularına bakıyor. Süreler:
- Acil koruma kararı: Aynı gün veya 24 saat içinde
- Tedbir kararı süresi: 6 ay (uzatılabilir)
- İhlal şikayet süreci: Hızlandırılmış soruşturma — 1-3 hafta
- Karara itiraz (karşı taraf): 2 hafta içinde, kararın icrasını durdurmaz
Sığınmaevi (KAGİM) ve ŞÖNİM Hizmetleri
Şiddetten kaçmak zorunda kalan kadınlar için sunulan hizmetler:
- Geçici barınma (3-6 ay): Gizli adreste, güvenli kalış
- Yiyecek-giyecek: Kreş ve okul desteği dahil
- Psikolojik destek: Travma terapisi
- Hukuki danışmanlık: Boşanma, nafaka, velayet
- Meslek edindirme kursları: İş hayatına dönüş
- İş bulma desteği: İŞKUR ve özel sektör yönlendirme
Anadolu Yakası'nda Kadıköy, Maltepe, Pendik, Kartal ŞÖNİM ofisleri 7/24 hizmet veriyor. Sığınmaevi adresleri gizli; karşı tarafın bulması neredeyse imkânsızdır.
Aile içi şiddet ve koruma kararı süreçleri için ailenin korunması, aile hukuku ve boşanma hukuku hizmetlerimizi inceleyebilirsiniz. Boşanma davası, velayet davası ve nafaka türleri rehberlerimiz de ilgili konularda detay sunar.
