Boşanmada Evin Kime Kalacağı Nasıl Belirlenir? 2026 Rehber
Boşanma süreçlerinde en sık tartışılan konulardan biri, birlikte yaşanılan aile konutunun kime kalacağıdır. "Ev tapuda kimin üstündeyse ona kalır" anlayışı yaygın olmakla birlikte, Türk hukukunda durum çok daha karmaşık bir tabloyu yansıtır. TMK m.194, evlilik birliğini koruyan güçlü bir güvence sunmaktadır.
Aile Konutunun Hukuki Güvencesi
TMK m.194 uyarınca aile konutu, yalnızca bir eşin adına tapuda kayıtlı olsa bile diğer eşin izni alınmadan satılamaz, kiralanamaz ve üzerinde sınırlı ayni hak kurulamaz. Bu güvence, mülkiyet hakkından bağımsızdır; dolayısıyla tapuda adı geçmeyen eş de konutun devrine itiraz edebilir.
Boşanma Davasında Tedbir Kararıyla Eve Kim Kalır?
TMK m.169 uyarınca hâkim, dava devam ederken tedbir kararıyla evi eşlerden birine tahsis edebilir. Bu kararı etkileyen başlıca unsurlar:
- Küçük çocuk: Çocuğun yanında kalacağı ebeveyn genellikle aile konutuna özgülenir.
- Ekonomik güçsüzlük: Geliri düşük ve yeni konut tutma imkânı zor olan eş öncelikli değerlendirilir.
- Şiddet: 6284 sayılı Kanun kapsamında şiddet uygulayan eş evden uzaklaştırılabilir.
- Tapu kaydı: Hâkimin kararında etkili olmakla birlikte tek başına belirleyici değildir.
Kiralık Konutlarda Kira Sözleşmesi Kime Geçer?
TBK m.349 uyarınca mahkeme, kiralık aile konutundaki sözleşmeyi çocuğu olan ya da ekonomik olarak güçsüz konumdaki eşe devredebilir. Kiraya veren bu devre itiraz edemez; Yargıtay bu konuda yerleşik bir içtihat oluşturmuştur.
Tapulu Evde Mal Rejimi ve Katılma Alacağı
01.01.2002 sonrasında evlenenler için edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir (TMK m.218). Evlilik süresince edinilen ev, tapu kimin adına olursa olsun, diğer eşin "katılma alacağı" talebine konu olabilir. Bu talebin ileri sürüleceği dava, boşanma davasından bağımsız olarak sulh veya aile mahkemesinde açılır.
Ev Satışı Engellenebilir mi?
Boşanma sürecinde eşin evi satmaya çalışması hâlinde ihtiyati tedbir kararıyla tapu üzerine satış yasağı şerhi konulabilir. Bu şerh devir işlemlerini durdurur. Önemli: şerh, satış gerçekleşmeden alınmalıdır; sonrası için muvazaa davası açmak çok daha uzun ve belirsiz bir süreç gerektirir.
Ortak Konut Kredisi Varsa
Bankaya karşı her iki eş de ortak kredi borçlusu olmaya devam eder. Mahkeme, iç ilişkide kimin ödeyeceğini belirleyebilir; ancak banka bu karara bağlı değildir. Kredi devrinde bankanın onayı şarttır.
Sıkça Yapılan Hatalar
- Evi terk edip gitmek: Terk etmek hukuki haklardan vazgeçmek anlamına gelmez; ancak tedbir almayı zorlaştırabilir.
- Tedbir kararını geç istemek: Dava dilekçesine tedbir talebi eklenmeli; ev satılırken tedbir almak güçtür.
- Tapuyu incelememek: Üzerinde ipotek veya şerh bulunup bulunmadığını öğrenmek tapu müdürlüğüne başvuruyla mümkündür.
Boşanma ve aile konutu konusunda aile hukuku hizmetlerimiz kapsamında ücretsiz ön görüşme için iletişime geçin. Boşanma davası ve mal paylaşımı yazılarımız da yol gösterecektir.
İstanbul'da Aile Konutu Uyuşmazlıklarına Pratik Bakış
Anadolu Yakası'nda, özellikle Kartal ve Maltepe'de yürütülen boşanma davalarında aile konutu meselesi sıkça gündeme gelmektedir. Bölgede konut değerlerinin son yıllarda ciddi biçimde artması, bu meseleyi hem duygusal hem de maddi açıdan daha kritik kılmaktadır. Aile mahkemelerinde hâkimler çoğunlukla küçük çocuğun istikrarını ve ekonomik güçsüzlüğü en belirleyici kriter olarak öne çıkarmaktadır.
Özellikle kiralık konutlarda yaşayan çiftlerin dava öncesinde ya da dava dilekçesinde kira sözleşmesi devri talebinde bulunmaları kritik önem taşır. Dava sırasında tahliye eden tarafın sonradan bu hakkı kazanması pratikte çok daha güçleşmektedir.
Ortak Tasarruftan Korunma: Tedbir Şerhi
Boşanma davası açılmadan veya açılırken tapuya şu şerhler konulabilir:
- Aile konutu şerhi (TMK m.194): Tapu müdürlüğüne yazılı başvuruyla her iki eş konutu "aile konutu" olarak tescil ettirebilir. Bu şerh konulduktan sonra tapudaki eş diğerinin rızası olmadan konutu satamaz.
- İhtiyati tedbir şerhi: Dava açıldıktan sonra mahkemenin kararıyla konulan satış yasağı; noter veya icra aracılığıyla değil, mahkeme kanalıyla alınır.
Ev Satışından Elde Edilen Gelirin Paylaşımı
Boşanma sonrasında ortak ev satılırsa elde edilen bedel doğrudan yarıya bölünmez. Önce varsa ipotek ve banka borcu düşülür. Ardından mal rejimi hesabı yapılır: katkı payı veya edinilmiş mala katılma alacağı hesaplanarak hisseler belirlenir. Bu hesaplama çoğu zaman bilirkişi incelemesi gerektirdiğinden süreç uzayabilir; ancak satış sonrasında da talep hakkı korunmaktadır.
Boşanma ve konut hakları konusunda aile hukuku hizmetlerimiz kapsamında ücretsiz ön görüşme için iletişime geçin.
Boşanma Sonrası Konut Kredisi Kimin Üzerinde Kalır?
Ortak konut kredisi, boşanma anlaşmasının en karmaşık kalemlerinden biridir. Bankaya karşı her iki eş müteselsil borçlu olmaya devam eder; mahkeme kararının bankaya etkisi yoktur. Ancak iç ilişkide taraflar kimin ödeyeceğini protokol veya mahkeme kararıyla belirleyebilir. Pratik çözüm seçenekleri:
- Kredi devri: Banka, yalnız kalan eşin kredibilitesini kabul ederse devir onaylanır; diğer eş borçtan kurtulur.
- Evin satışı: Her iki taraf da evin satılmasına ve kredinin kapatılmasına rıza göstermişse en temiz çözümdür.
- İç ilişki taahhüdü: Taraflar aralarında noter onaylı bir protokol imzalayarak kimin ödeyeceğini belirler; ödemeyen taraf diğerine rücu hakkı tanır.
Boşanmada Kiralık Evin Hukuki Güvencesi
Kiralık konutta yaşayan çiftlerde kira sözleşmesi yalnızca bir eşin üzerindeyse bile TBK m.349 mahkemenin sözleşmeyi diğer eşe devretmesine imkân tanır. Bu karar için şu koşulların bulunması önerilir: ev sahibinin bu devri kabul etmemesi durumunda bile mahkeme kararı bağlayıcıdır. Kiracı eşin bu talebi dava dilekçesine ya da ara kararla eklemesi, gecikilmeden bu hakkın kullanılması açısından kritik önem taşır.
Tapuda Ortak Mülkiyet Varsa: İzale-i Şuyu
Ev her iki eşin adına tapuda kayıtlıysa boşanma sonrasında her iki taraf da evi kullanmak isteyebilir. Bu durumda öncelikle karşılıklı satış veya birinin diğerine hissesini satması denenir. Anlaşma olmuyorsa her iki taraf da izale-i şuyu (ortaklığın giderilmesi) davası açabilir. Mahkeme, evi satışa çıkararak bedeli paylaştırır. Bu süreçte evin değerinin tespiti için bilirkişi atanır. Pratikte ortaklığın giderilmesi davası genellikle ev değerinden düşük fiyata satışla sonuçlandığından tarafların anlaşması her iki taraf için daha avantajlıdır.
Boşanmada Konut Planlaması: Pratik Kontrol Listesi
Boşanma sürecine girmeden veya dava açıldığı anda şu adımları tamamlayın:
- Tapuyu sorgulayın: üzerinde ipotek, şerh veya haciz var mı?
- Aile konutu şerhini tapu müdürlüğüne tescil ettirin.
- Dava dilekçesine tedbir talebini ekleyin: "aile konutunu kullanım hakkının tarafıma tanınmasını talep ederim."
- Varsa kira sözleşmesinin devir talebini dilekçeye ekleyin.
- Banka hesaplarındaki ortak parayı korumak için ihtiyati haciz talep edin.
- Taşınmaz değer tespiti için bilirkişi tayini talep edin.
Sonuç
Boşanmada konut hakkı, birçok kişi tarafından sürecin sonuna bırakılan bir konudur; oysa en baştan alınacak tedbir kararları sizi çok daha güçlü bir konuma taşır. Aile hukuku hizmetlerimiz kapsamında ücretsiz görüşme talep edin.
Profesyonel Hukuki Destek Neden Önemlidir?
Hukuki süreçler; doğru zamanlama, isabetli dilekçe içeriği ve mahkeme pratiği gerektirmektedir. Kendi başınıza araştırma yapmak bilgi edinme açısından değerli olmakla birlikte, gerçek hak sahipliğini ispat etmek ve süreçleri etkin yönetmek profesyonel destek gerektirir. Av. Büşra Onay, İstanbul Anadolu Yakası merkezli hukuki danışmanlık ve dava takip hizmetleri sunmaktadır. Kartal, Maltepe, Pendik, Ümraniye ve tüm Anadolu Yakası'ndaki müvekkillere ön görüşme randevusu ücretsiz olarak verilmektedir. Konu ne olursa olsun — boşanma, iş hukuku, ceza, miras, icra veya gayrimenkul — ilk adımı atmak için beklemenize gerek yok. Hakkınızı zamanında aramanız sürecin seyrini doğrudan etkiler. İletişim formunu doldurun ya da +90 538 980 49 46 numarasını arayarak avukatımızla konuşun.